Trẻ nên đi khám răng lần đầu khi nào? Hướng dẫn cho cha mẹ ở Busan

• Sách giáo khoa nha khoa trẻ em Hàn Quốc và hướng dẫn của Viện Nha khoa Trẻ em Hoa Kỳ khuyên cho trẻ đi khám răng trước 12 tháng tuổi hoặc khi chiếc răng đầu tiên xuất hiện.
• Hội Nha khoa Trẻ em Hàn Quốc cũng nêu 12 tháng tuổi là thời điểm cho lần khám răng đầu tiên.
• Khám răng miệng quốc gia cho trẻ nhỏ ở Hàn Quốc diễn ra bốn lần, ở 18–29, 30–41, 42–53 và 54–65 tháng tuổi.
• Lần khám răng đầu tiên không nhằm điều trị, mà chủ yếu để kiểm tra mọc răng, cách chải răng, thói quen ăn uống và việc dùng fluor.

"Bé nhà tôi mới có vài chiếc răng. Đã cần đi khám răng lần đầu rồi sao?" Các bậc cha mẹ ở Seomyeon, Busan thường hỏi chúng tôi như vậy, và nhiều người chỉ đưa con đến khi bé đã bị đau. Với các gia đình đang sống hoặc đến Hàn Quốc, chúng tôi có phiên dịch tiếng Việt 1:1 từ buổi tư vấn đầu tiên cho đến khi kết thúc điều trị.

Các nguồn tin khuyên khám răng lần đầu sớm hơn hầu hết cha mẹ nghĩ. Bài viết này dựa trên một bài báo trong tạp chí của Hiệp hội Nha khoa Hàn Quốc, tài liệu hướng dẫn cha mẹ của ngành nha khoa trẻ em, và tài liệu của chính phủ về khám định kỳ và fluor.

Trẻ nên đi khám răng lần đầu khi nào?

Chiếc răng đầu tiên quan trọng hơn tuổi. Một bài báo về nha khoa trẻ em của Đại học Kyung Hee lưu ý rằng từ lâu phòng nha được xem là nơi chữa răng. Vì vậy, trẻ chưa có răng hiếm khi được đưa đến nha sĩ.

Bài báo sau đó giới thiệu sách giáo khoa nha khoa trẻ em Hàn Quốc và hướng dẫn của Viện Nha khoa Trẻ em Hoa Kỳ. Cả hai đều khuyên khám răng lần đầu trước 12 tháng tuổi hoặc khi chiếc răng đầu tiên mọc lên.

Hội Nha khoa Trẻ em Hàn Quốc đưa ra câu trả lời tương tự trong tài liệu dành cho cha mẹ. Khi được hỏi nên bắt đầu khám định kỳ từ khi nào, Hội khuyên 12 tháng tuổi là thời điểm cho lần khám đầu tiên. Một câu trả lời khác nói rằng, về nguyên tắc, lần khám răng đầu tiên là từ 12 tháng tuổi.

Tài liệu cũng giải thích lý do. Đến khi cha mẹ nhìn thấy vấn đề, thì theo nha sĩ, bệnh thường đã tiến triển khá xa. Vì vậy, Hội khuyên nên cho một chuyên gia kiểm tra răng của bé định kỳ.

Tài liệu nói thêm rằng khám định kỳ với một chuyên gia là cách dễ dàng để bảo vệ răng của bé. Khám răng sớm đơn giản là bắt đầu thói quen khám định kỳ đó từ sớm.

Răng sữa mọc khi nào, và nếu mọc muộn thì sao?

Tài liệu của Hội trước tiên lưu ý rằng thời điểm mọc răng sữa khác nhau ở mỗi bé. Nhìn chung, hai răng cửa dưới mọc ở 7–9 tháng, và bốn răng trên xuất hiện quanh sinh nhật đầu tiên.

Tiếp theo là các răng bên hàm dưới, và đến 15–18 tháng bé có khoảng 16 răng. Răng hàm sữa mọc quanh 24 tháng, và bộ răng sữa hoàn tất vào khoảng 30 tháng.

Tài liệu cũng đưa ra khoảng bình thường. Ở độ tuổi một đến hai, chênh lệch sớm hay muộn tới sáu tháng vẫn được xem là bình thường. Nếu bạn sờ thấy một cục cứng trên nướu, rất có thể một chiếc răng đang sắp mọc.

Tuy nhiên, nếu sau 12 tháng vẫn chưa có răng nào, tài liệu khuyên nên đi khám nha sĩ. Nếu bé 18 tháng chỉ có hai răng trên và hai răng dưới, không hơn, thì đó là rất muộn và cần kiểm tra bằng phim X-quang.

Ngược lại, đôi khi răng mọc rất sớm. Hiếm khi, có bé sinh ra đã có răng hoặc răng mọc trong tuần đầu, gọi là răng sơ sinh. Hội khuyên không nên nhổ ngay theo quán tính, mà chỉ nhổ khi răng đó gây ra vấn đề.

Răng mọc sớm có xu hướng dễ sâu hơn. Vì vậy, tài liệu khuyên lau sạch răng bằng gạc sau mỗi lần cho bú.

Do đó, không cần tính chính xác ngày đi khám răng lần đầu. Các nguồn tin đều chỉ đến cùng một khoảng thời gian: từ khi răng cửa dưới bắt đầu nhú cho đến quanh sinh nhật đầu tiên.

Buổi khám răng đầu tiên diễn ra như thế nào?

Khám răng lần đầu thường không có nghĩa là điều trị. Tài liệu của Hội cho biết buổi khám ở khoảng 12 tháng tuổi gồm những nội dung kiểm tra và tư vấn sau.

• Kiểm tra răng đang mọc như thế nào.
• Xem lại cách chải răng và miệng bé sạch đến đâu vào ban đêm.
• Tư vấn về ăn dặm, bú đêm, đồ uống và thói quen ăn uống, cũng như ảnh hưởng của chúng đến răng.
• Phát hiện và điều trị sâu răng sớm nếu có.
• Hướng dẫn dùng fluor để phòng sâu răng.

Bài báo của hiệp hội nha khoa đi xa hơn một bước. Miệng của bé liên tục thay đổi hình dạng từ khi sinh ra. Vì vậy, bài báo nói nha sĩ nên giúp trẻ học cách ăn, nói và thở tốt.

Bài báo giới thiệu một cách tiếp cận gọi là nha khoa nhũ nhi, bao trùm giai đoạn từ khi sinh đến khoảng 18 tháng. Mục tiêu là chăm sóc bé từ giai đoạn sơ sinh để cấu trúc và chức năng khỏe mạnh có thể phát triển.

Các giai đoạn phát triển kỹ năng ăn trong bài báo cũng hữu ích. Bài báo nhấn mạnh rằng các mốc tuổi này là trung bình và trẻ em khác nhau rất nhiều.

Nên nghĩ trước vài điều trước buổi khám răng đầu tiên. Bạn cho bé ăn thế nào, và có cho bú đêm không? Bạn dùng loại kem đánh răng nào, và làm sạch răng bé bằng cách nào?

Bé quấy khóc hoặc chảy máu nướu khi mọc răng thì sao?

Tài liệu của Hội gọi các triệu chứng quanh chiếc răng mới là "mọc răng". Những dấu hiệu thường gặp gồm:

• Chảy nhiều nước dãi.
• Muốn gặm mọi thứ vì vùng nướu nóng và ngứa.
• Khóc và chỉ vào chỗ đau.
• Đôi khi sốt.

Mọc răng là một giai đoạn bình thường mà mọi bé đều trải qua, không phải bệnh. Giữ miệng sạch và cho bé một đồ chơi gặm nướu bằng cao su có thể giúp dịu bớt một chút.

Sốt được giải thích riêng. Sốt thường xuất hiện trong lúc mọc răng, nhưng các nghiên cứu cho thấy không có mối liên hệ khoa học giữa hai điều này. Sự trùng hợp được giải thích bằng việc kháng thể nhận từ mẹ giảm xuống ở cùng độ tuổi đó.

Tuy vậy, lơ là vệ sinh răng miệng trong giai đoạn này có thể làm triệu chứng nặng hơn. Vì vậy, tài liệu khuyên làm sạch miệng còn cẩn thận hơn khi bé bị đau.

Nướu ở chỗ răng đang nhú có thể chảy máu khi chải. Viêm tại chỗ thường gặp ở vùng nướu này. Né tránh vùng đó có thể làm viêm nặng hơn, nên hãy tiếp tục chải.

Điều tương tự áp dụng khi trẻ kêu đau nướu lúc răng hàm mọc. Sưng một chút là tự nhiên, nhưng nhiễm trùng thứ phát thường làm tình trạng nặng hơn. Chải ít đi vì đau có thể khiến mọi thứ tệ hơn.

Cha mẹ cũng hỏi về các nếp gấp nhỏ dưới môi và dưới lưỡi. Phanh môi của bé thường kéo dài tới nướu và trông căng. Nó thường dịch chuyển lên trên khi hàm phát triển, nên không cần vội cắt.

Dính thắng lưỡi cũng trông ngắn ở tuổi này, và đó là điều bình thường. Việc đó có thực sự là vấn đề hay không được chẩn đoán ở bốn đến năm tuổi, khi có những dấu hiệu lâm sàng nhất định.

Khi nào nên thay đổi thói quen bú đêm và làm sạch răng?

Thói quen ăn uống xuất hiện nhiều trong các câu trả lời ca bệnh của Hội. Với bé 14 tháng có bốn răng trên bị sâu, câu trả lời là loại bỏ nguyên nhân gây sâu răng trước.

Ở tuổi đó, thời kỳ cai sữa đã qua và bú đêm nên dừng hẳn. Sau khi ăn hoặc uống bất cứ thứ gì, kể cả sữa, hãy chải răng hoặc lau răng và lưỡi bằng gạc. Đây cũng là lúc chải bằng bàn chải và kem đánh răng có fluor.

Câu trả lời cho bé 16 tháng cũng tương tự. Không nên còn bú đêm, và giai đoạn dùng gạc đã qua. Đây là lý do buổi khám răng đầu tiên kiểm tra cả cách cho ăn và cách làm sạch.

Nhiều cha mẹ lo lắng vì bé không thích chải răng. Hội nói thẳng rằng không có mẹo nào dễ dàng. Cần sự kiên trì và nhẫn nại của cha mẹ để chải răng trở thành một phần dễ chịu trong sinh hoạt hằng ngày.

Sắp theo thứ tự, các câu trả lời như sau.

1. Dừng bú đêm.
2. Sau khi ăn hoặc uống bất cứ thứ gì, kể cả sữa, hãy làm sạch răng và lưỡi.
3. Chuyển từ gạc sang bàn chải chậm nhất vào khoảng 16 tháng.
4. Dùng kem đánh răng có fluor với lượng đúng theo tuổi của trẻ.

Trẻ nên dùng bao nhiêu kem đánh răng và fluor?

Tài liệu về fluor của KDCA liệt kê lượng kem đánh răng theo tuổi. Dưới ba tuổi, dùng một lớp mỏng cỡ hạt gạo; từ ba đến sáu tuổi, một lượng cỡ hạt đậu. Sau sáu tuổi, dùng cỡ hạt đậu hoặc nhiều hơn một chút.

Tài liệu khuyên dùng kem đánh răng có fluor ngay cả cho trẻ dưới hai tuổi. Nếu trẻ từ sáu tuổi trở xuống chưa nhổ tốt, cha mẹ nên để ý lượng kem.

Nồng độ cũng được đề cập. Tài liệu trích dẫn hướng dẫn chăm sóc răng miệng dựa trên bằng chứng của Viện Khoa học Nha khoa Hàn Quốc. Hướng dẫn khuyên dùng kem đánh răng có fluor 1.000–1.500 ppm cho mọi lứa tuổi.

Bài báo của hiệp hội nha khoa mô tả một tiêu chuẩn tương tự. Năm 2020, Hiệp hội Nha khoa Trẻ em Quốc tế khuyên chải răng cho trẻ hai lần mỗi ngày với kem đánh răng có fluor 1.000 ppm. Mục tiêu là phòng sâu răng sớm ở trẻ nhỏ.

Nếu trẻ từ sáu tuổi trở xuống liên tục nuốt fluor, trên răng có thể xuất hiện các đốm. Đây gọi là nhiễm fluor răng. Vì vậy cần lượng đúng và sự giám sát của cha mẹ.

Fluor cũng có thể được bôi tại phòng nha. Bôi fluor chuyên nghiệp, như vecni fluor, được khuyên thực hiện mỗi 3–6 tháng. Bài báo lưu ý rằng fluor được dùng rộng rãi trong vecni và nước súc miệng, bên cạnh kem đánh răng.

Vecni fluor tạo một lớp màng mỏng bám trên răng và giải phóng fluor. Vào ngày bôi, hãy làm theo các bước sau từ tài liệu.

• Không súc miệng bằng nước trong một giờ sau khi bôi.
• Không ăn hay uống bất cứ thứ gì, kể cả nước, trong một giờ.
• Chải nhẹ sau bốn giờ.
• Dùng bàn chải cũ hoặc loại dùng một lần, vì vecni có thể làm hỏng lông bàn chải.

Khám định kỳ quốc gia của Hàn Quốc kết hợp thế nào với lần khám răng đầu tiên ở Busan?

Theo Bộ Y tế và Phúc lợi, trẻ dưới sáu tuổi được khám sức khỏe tổng cộng tám lần. Khám răng miệng diễn ra ở 18–29, 30–41, 42–53 và 54–65 tháng tuổi.

Bệnh mục tiêu là sâu răng. Buổi khám gồm khám và tư vấn, kiểm tra vệ sinh răng miệng, và giáo dục sức khỏe răng miệng cho cha mẹ và trẻ.

Bài báo cũng trích dẫn số liệu cho thấy sâu răng ở trẻ em đang giảm. Tỷ lệ trẻ từng bị sâu răng trưởng thành giảm từ 77,1% năm 2000 xuống 56,4% năm 2018. Tỷ lệ có răng trưởng thành sâu chưa điều trị giảm từ 42,0% xuống 6,9% trong cùng giai đoạn.

Lần khám răng miệng quốc gia đầu tiên bắt đầu ở 18 tháng. Vì vậy, buổi khám quanh sinh nhật đầu tiên đến sớm hơn. Đừng bỏ lỡ các lần khám quốc gia, nhưng hãy lên kế hoạch khám răng lần đầu khi chiếc răng đầu tiên xuất hiện.

Nếu bạn đang nghĩ đến lần khám răng đầu tiên cho con, hãy ghé qua khi chiếc răng đầu tiên xuất hiện. Reset Dental Clinic gần ga Seomyeon có khám và tư vấn cho trẻ.

Các câu hỏi thường gặp

Bé chưa có răng thì có thể đi khám răng lần đầu không?

Bài báo của hiệp hội nha khoa nêu thời điểm khám răng lần đầu là trước 12 tháng hoặc khi chiếc răng đầu tiên xuất hiện. Hội khuyên đi khám nha sĩ nếu sau 12 tháng vẫn chưa có răng. Nếu con bạn đã qua sinh nhật đầu tiên, đi kiểm tra vẫn đáng làm dù chưa có răng.

Con tôi nuốt kem đánh răng có fluor thì có sao không?

KDCA khuyên dùng kem đánh răng có fluor ngay cả cho trẻ dưới hai tuổi. Ở tuổi trẻ chưa nhổ tốt, hãy giữ lượng cỡ hạt gạo và theo dõi sát. Nuốt lượng lớn nhiều lần có thể gây nhiễm fluor răng.

Con tôi khóc nhiều ở phòng nha thì sao?

Hội nói việc trẻ ở tuổi này không thích điều trị răng là hết sức bình thường. Vì vậy, Hội khuyên tập trung trước vào vệ sinh hằng ngày và thói quen ăn uống tốt. Sâu răng đã hình thành cần được tìm nguyên nhân và điều trị kịp thời.

Con tôi có thể khám răng lần đầu bằng tiếng Việt ở Busan không?

Có. Một phiên dịch viên tiếng Việt sẽ đi cùng gia đình bạn 1:1 trong mọi buổi hẹn, từ lần tư vấn đầu cho đến khi kết thúc điều trị. Phòng khám gần lối ra số 2 ga Seomyeon (đi bộ 5 phút), đối diện khách sạn Lotte Busan, và bạn có thể gọi 010-8555-2854 (+82-10-8555-2854 nếu gọi từ nước ngoài).

Tài liệu tham khảo

• Tạp chí Hiệp hội Nha khoa Hàn Quốc, "Chăm sóc răng miệng cho trẻ nhũ nhi (Nha khoa nhũ nhi)" (Lee Hyo-seol, 2022) — vì sao trẻ chưa có răng hiếm khi đến nha sĩ; sách giáo khoa nha khoa trẻ em Hàn Quốc và hướng dẫn của Viện Nha khoa Trẻ em Hoa Kỳ khuyên khám răng trước 12 tháng hoặc khi răng đầu tiên mọc; vì sao nha sĩ nên hỗ trợ chức năng miệng từ khi sinh; khám răng miệng quốc gia cho trẻ nhỏ tăng từ ba lên bốn lần từ 30/6/2022; lời khuyên năm 2020 của Hiệp hội Nha khoa Trẻ em Quốc tế về chải răng hai lần mỗi ngày với kem có fluor 1.000 ppm để phòng sâu răng sớm; mục tiêu của nha khoa nhũ nhi từ khi sinh đến khoảng 18 tháng
• Hội Nha khoa Trẻ em Hàn Quốc, Hỏi đáp cho cha mẹ "Điều trị răng cho trẻ em" — 12 tháng là thời điểm khuyên cho lần khám răng đầu tiên, gồm mọc răng, vệ sinh răng miệng (chải răng và chăm sóc ban đêm), tư vấn ăn uống (cai sữa, bú đêm, đồ uống, chế độ ăn), sâu răng sớm và dùng fluor; vì sao vấn đề cha mẹ nhận ra thường đã tiến triển; lời khuyên cho bé 14 tháng bị sâu răng (loại bỏ nguyên nhân, dừng bú đêm, làm sạch răng và lưỡi sau khi ăn, dùng kem có fluor và bàn chải); giai đoạn gạc đã qua ở 16 tháng; chảy máu từ nướu viêm quanh răng đang mọc và vì sao nên tiếp tục chải; phanh môi thường dịch chuyển lên khi hàm phát triển; thắng lưỡi trông ngắn là bình thường ở tuổi này, chẩn đoán ở bốn đến năm tuổi
• Hội Nha khoa Trẻ em Hàn Quốc, Hỏi đáp cho cha mẹ "Tài liệu giáo dục và hướng dẫn" (mọc răng) — thời điểm mọc răng khác nhau, nhưng nhìn chung hai răng cửa dưới ở 7–9 tháng, bốn răng trên quanh sinh nhật đầu tiên, khoảng 16 răng ở 15–18 tháng, răng hàm sữa quanh 24 tháng và bộ răng hoàn tất khoảng 30 tháng; khuyên đi khám nha sĩ nếu sau 12 tháng chưa có răng; hai răng trên và hai răng dưới ở 18 tháng là rất muộn và cần chụp X-quang
• Bộ Y tế và Phúc lợi, hướng dẫn khám trẻ nhỏ "Khám sức khỏe" — tám lần khám cho trẻ dưới sáu tuổi; khám răng miệng ở 18–29, 30–41, 42–53 và 54–65 tháng; sâu răng là bệnh mục tiêu; khám và tư vấn, kiểm tra vệ sinh răng miệng và giáo dục sức khỏe răng miệng cho cha mẹ và trẻ
• Cổng thông tin sức khỏe quốc gia KDCA, "Bôi fluor" — lượng kem đánh răng cỡ hạt gạo dưới ba tuổi, cỡ hạt đậu từ ba đến sáu tuổi và cỡ hạt đậu hoặc hơn sau sáu tuổi; khuyên dùng kem có fluor dưới hai tuổi, chú ý với trẻ chưa nhổ được; kem có fluor 1.000–1.500 ppm cho mọi lứa tuổi theo hướng dẫn của Viện Khoa học Nha khoa Hàn Quốc; nguy cơ nhiễm fluor răng và nhu cầu giám sát; bôi fluor chuyên nghiệp (gel hoặc vecni) mỗi 3–6 tháng