Tiệt trùng dụng cụ nha khoa ở Busan được làm thế nào?

• Dụng cụ đưa vào miệng bạn được tiệt trùng, chứ không chỉ là khử khuẩn đơn thuần.
• Chúng được rửa sạch, đóng gói vào túi, rồi xử lý bằng nhiệt độ và áp suất cao.
• Túi đựng dụng cụ được mở ra ngay trước mặt bạn.
• Rất nhiều vật phẩm chỉ dùng một lần rồi bỏ đi.

Khi ngồi xuống ghế nha khoa, mắt bạn thường dừng lại ở khay dụng cụ, và thắc mắc xem chúng có sạch hay không là điều hoàn toàn hợp lý. Bài viết này giải thích việc tiệt trùng trong nha khoa diễn ra như thế nào. Tại Phòng khám Nha khoa Reset ở Seomyeon, Busan, chúng tôi có phiên dịch tiếng Việt đi cùng bạn 1:1 từ buổi tư vấn đầu tiên cho đến khi kết thúc điều trị.

Gần như mọi dụng cụ được dùng trong phòng khám nha khoa đều tiếp xúc với bên trong miệng bạn.

Nhiều dụng cụ trong số đó dính máu hoặc nước bọt.

Vì vậy, trước khi được dùng cho người tiếp theo, chúng phải trải qua quy trình xử lý đầy đủ.

Người ta thường gọi chung việc này là khử khuẩn, nhưng thực tế từ đó đang nói đến hai việc khác nhau.

Khử khuẩn làm giảm mạnh số lượng vi khuẩn. Còn tiệt trùng tiêu diệt tất cả, kể cả bào tử.

Dụng cụ có tiếp xúc với máu buộc phải đi qua quy trình tiệt trùng.

Những bề mặt không bao giờ chạm tới miệng thì được xử lý bằng khử khuẩn.

Tiệt trùng khác khử khuẩn ở điểm nào?

Khử khuẩn làm giảm số lượng vi khuẩn. Nó không tiêu diệt hết chúng.

Tiệt trùng thì không để lại gì cả, bào tử cũng không.

Bào tử là một lớp vỏ rất cứng mà vi khuẩn tự tạo ra để tự bảo vệ.

Hóa chất không diệt được lớp vỏ đó một cách hiệu quả. Vì thế người ta phải dùng nhiệt độ cao và áp suất cùng lúc.

Mọi dụng cụ tiếp xúc với máu hoặc mở nướu đều phải đi qua quy trình tiệt trùng.

Những dụng cụ chạm vào miệng mà không chạm vào máu thì thường cũng được tiệt trùng.

Những vị trí mà tay chạm vào, như tay nắm ghế và đèn, được xử lý bằng khử khuẩn.

Như bảng trên cho thấy, mỗi vị trí có cách xử lý riêng của nó.

Phun hóa chất lên tất cả mọi thứ không phải là câu trả lời. Dụng cụ có cách của dụng cụ, bề mặt có cách của bề mặt.

Giữ đúng những cách làm đó chính là nội dung của kiểm soát nhiễm khuẩn. Bỏ qua một bước thì những bước còn lại cũng giảm giá trị.

Vì từ khử khuẩn được dùng quá rộng rãi nên hai khái niệm này hay bị lẫn vào nhau. Chúng tôi vẫn nói vậy với người bệnh cho dễ hiểu, nhưng việc thực tế đang làm thường là tiệt trùng.

Quy trình tiệt trùng dụng cụ đi qua những bước nào?

Có năm bước, và thứ tự của chúng là cố định.

Dụng cụ đã dùng được tập trung về một chỗ trước. Chúng được ngâm trong nước hoặc dung dịch rửa trước khi máu và nước bọt khô lại.

Một khi cặn bẩn đã khô cứng lại, nó sẽ không bong ra nữa, và bước tiếp theo trở nên khó khăn.

Bước thứ hai là rửa, bước này loại bỏ mọi thứ nhìn thấy được. Bồn rửa siêu âm hoặc máy rửa chuyên dụng làm việc này.

Rửa bằng tay thì dễ bị thương và thường bỏ sót các góc kẹt.

Rửa là bước quan trọng hơn mọi bước khác. Nếu còn sót cặn bẩn thì việc tiệt trùng đơn giản là không xảy ra.

• Tập trung dụng cụ đã dùng và ngâm lại
• Rửa trong bồn siêu âm hoặc máy rửa chuyên dụng
• Làm khô và kiểm tra tình trạng dụng cụ
• Đóng từng bộ vào túi và ghi ngày
• Tiệt trùng bằng nhiệt độ và áp suất

Bước thứ ba là làm khô và kiểm tra. Dụng cụ bị gỉ và lưỡi cắt bị hỏng sẽ được loại ra ở thời điểm đó.

Bước thứ tư là đóng túi. Từng bộ dụng cụ được cho vào túi và hàn kín, trên túi có ghi ngày cùng một dấu chỉ thị.

Bước thứ năm chính là tiệt trùng, bộ dụng cụ đi vào máy khi vẫn còn trong túi.

Nó nằm trong túi suốt thời gian lưu trữ, và túi chỉ được mở ra khi bộ dụng cụ được dùng tới.

Bỏ sót bất kỳ bước nào trong bảng thì kết quả cũng thay đổi.

Thứ tự này được viết ra thành văn bản và được làm theo đúng như đã viết.

Điểm quan trọng là quy trình vẫn như vậy bất kể ai là người thực hiện.

Máy nào thực hiện việc tiệt trùng?

Máy giữ hơi nước lại để tạo nhiệt độ và áp suất cao. Người ta thường gọi nó là nồi hấp tiệt trùng, hay autoclave.

Hơi nước trên một trăm độ được giữ trong một khoảng thời gian định trước.

Thông thường điều đó có nghĩa là 121°C trong hai mươi phút, hoặc 132°C trong mười lăm phút.

Chính những điều kiện đó mới tiêu diệt được bào tử. Nước sôi tự nó thì chưa đủ.

Máy được chia theo lớp, và phạm vi mà mỗi lớp xử lý được là khác nhau.

Tiệt trùng dụng cụ đã đóng túi cần đến máy lớp B.

Dụng cụ rỗng cũng cần loại máy đó, vì hơi nước phải vào được tới bên trong.

Buồng máy không được xếp chật kín. Khoảng bảy mươi phần trăm là mức hướng tới, vì các khoảng trống giúp hơi nước lưu thông đều.

Bản thân chiếc máy cũng cần được bảo dưỡng định kỳ.

Một chu trình mất ba mươi đến bốn mươi phút. Vì vậy máy chạy vài lần mỗi ngày, và vào những ngày đông người thì nó chạy không nghỉ.

Làm sao kiểm tra được việc tiệt trùng đã có hiệu lực?

Người ta dùng ba phương pháp cùng lúc.

Phương pháp thứ nhất là các số liệu do máy ghi lại. Nhiệt độ, áp suất và thời gian được in ra đúng như chúng đã diễn ra.

Phương pháp thứ hai là dấu chỉ thị trên túi. Một dải giấy đổi màu sau khi nó đã nhận đủ nhiệt.

Nếu màu chưa đổi thì chiếc túi đó không được dùng.

Tuy nhiên, màu đã đổi cũng chưa kết luận được vấn đề. Dải giấy chỉ cho bạn biết là nhiệt đã đến, không hơn.

• Nhiệt độ và thời gian do máy in ra
• Dấu chỉ thị đổi màu trên túi
• Nuôi cấy kiểm tra bằng bào tử sống
• Hồ sơ được lưu để truy lại từng mẻ hấp
• Bảo dưỡng máy định kỳ

Phương pháp thứ ba là phương pháp đáng tin cậy hơn cả. Bào tử sống được cho đi qua máy.

Sau đó chúng được nuôi cấy để xem chúng đã chết hay chưa. Không có gì mọc lên nghĩa là chu trình đã có hiệu lực.

Thử nghiệm này được chạy theo khoảng cách thời gian định trước, và kết quả được ghi lại.

Hồ sơ quan trọng vì chúng cho phép truy lại khi có việc gì không ổn. Hồ sơ tiệt trùng được lưu trong vài năm.

Bạn phải nói được một mẻ hấp đã chạy khi nào và trong điều kiện nào.

Tay khoan và đường nước được xử lý ra sao?

Tay khoan là dụng cụ khó xử lý nhất. Nó rỗng bên trong và chứa các chi tiết cơ khí.

Nó phun nước và khí trong miệng và quay rất nhanh. Trong lúc đó, nước bọt có thể bị hút vào bên trong.

Vì thế lau phần bên ngoài là chưa đủ. Ngâm nó trong hóa chất cũng không được khuyến nghị.

Không có cách nào biết được hóa chất đã vào tới bên trong hay chưa, mà kim loại thì bị ăn mòn.

Thay vào đó, nó đi qua quy trình tiệt trùng theo cách của nhà sản xuất, với dầu được tra vào và phần dầu thừa được xả ra trước.

Dầu còn sót lại rồi đông cứng sẽ làm hỏng các ổ bạc bên trong. Không làm theo hướng dẫn là nguyên nhân thất bại thường gặp nhất.

Thay tay khoan giữa các người bệnh có nghĩa là phòng khám phải sở hữu nhiều cái. Chúng đắt, nên có xu hướng muốn dùng kéo dài hơn.

Cưỡng lại xu hướng đó là một phần của kiểm soát nhiễm khuẩn, và làm đúng nghĩa là phải có đủ số lượng.

Nước từ ghế nha khoa

Đường nước trong ghế nha khoa cũng được quản lý. Nó chạy qua ống dẫn rất hẹp, và một lớp màng hình thành ở mặt trong.

Điều đó xảy ra khi nước chảy chậm hoặc đứng yên qua đêm, và vi khuẩn phát triển bên trong lớp màng đó.

Vì vậy, các đường ống được xả nước một lúc vào mỗi buổi sáng, và xả nhanh trước cùng sau mỗi người bệnh.

Bản thân ống dẫn được làm sạch bằng dung dịch theo khoảng cách thời gian định trước, và các bộ lọc được thay theo đúng lịch.

Phẫu thuật có mở nướu thì không dùng loại nước đó. Nước muối vô khuẩn được nối riêng cho việc này.

Phần này nằm ngoài tầm mắt nên rất dễ bị lơi ra. Chúng tôi đặt ngày cho nó và giữ đúng ngày.

Những gì bị bỏ đi, và bạn có thể tự kiểm tra điều gì?

Số lượng nhiều hơn bạn tưởng, và chúng đi thẳng vào thùng rác.

Gạc, bông và ly giấy nằm trong nhóm đó.

Đầu hút dùng để hút nước bọt chỉ dùng cho một người bệnh.

Kim tiêm và ống thuốc gây mê thì khỏi phải nói.

Găng tay và khẩu trang được thay cho từng người bệnh, còn vật liệu lấy dấu thì bỏ đi sau một lần dùng.

Phẫu thuật dùng khăn trải và áo choàng vô khuẩn. Bản thân khay lấy dấu thì được khử khuẩn rồi dùng lại.

• Gạc, bông và ly giấy
• Đầu hút nước bọt
• Kim tiêm và ống thuốc gây mê
• Găng tay và khẩu trang
• Khăn trải và áo choàng phẫu thuật
• Vật liệu lấy dấu

Rác thải được phân loại theo từng loại. Những thứ có thể gây đâm chọc, như kim tiêm, được thu riêng.

Thùng chứa loại đó được hàn kín và đem xử lý trước khi nó đầy lên.

Dùng một lần rồi bỏ với số lượng lớn như vậy làm chi phí tăng lên. Dù vậy, không tái sử dụng vẫn là nguyên tắc, và đó là phía đúng đắn để đứng về.

Bề mặt và bàn tay

Những bề mặt mà tay chạm vào được lau giữa các người bệnh. Tay nắm ghế, gối tựa đầu và tay cầm đèn nằm trong nhóm đó.

Khay dụng cụ và chân đỡ khay cũng vậy, cùng với các nút bấm và công tắc dùng trong lúc điều trị.

Khăn lau chuyên dụng hoặc khăn vải có phun dung dịch làm việc này. Dung dịch được để đọng lại một lát sẽ hiệu quả hơn loại khô ngay lập tức.

Những điểm bị chạm vào thường xuyên thỉnh thoảng được bọc bằng một lớp màng, cách này nhanh và chắc chắn khi thay.

Sàn và tường được vệ sinh hằng ngày, và không khí được thay thường xuyên, vì các giọt bắn bay xa hơn bạn nghĩ.

Vệ sinh bàn tay là bước cơ bản nhất và cũng là bước có tác dụng lớn nhất. Bàn tay được rửa trước và sau mỗi người bệnh.

Rửa bằng xà phòng và nước trong mười lăm đến ba mươi giây, chú ý kẽ ngón tay, dưới móng và lên tới cổ tay.

Khi có bẩn nhìn thấy được thì phải dùng xà phòng và nước, còn khi không có thì có thể dùng dung dịch sát khuẩn tay.

Bàn tay được lau khô bằng khăn giấy, vì tay ướt mang vi khuẩn đi dễ hơn.

Bàn tay được rửa trước khi đeo găng và rửa lại sau khi tháo găng, vì găng tay có thể có lỗ.

Phẫu thuật thì tuân theo một quy trình vệ sinh bàn tay dài hơn.

Những điều bạn có thể tự kiểm tra khi là người bệnh

Có vài điều bạn nhìn thấy rõ ràng.

Điều thứ nhất là túi dụng cụ có được mở ra trước mặt bạn hay không. Nếu một bộ dụng cụ đã nằm mở sẵn, bạn có thể hỏi về việc đó.

Điều thứ hai là có đeo găng tay mới hay không. Không ai nên đi từ chỗ người bệnh trước sang mà vẫn giữ nguyên găng cũ.

Điều thứ ba là ly và đầu hút có mới hay không, và điều thứ tư là ghế cùng khay đã được lau hay chưa.

Hỏi không phải là bất lịch sự. Đó đúng là loại câu hỏi bạn nên hỏi.

Chúng tôi còn mong được hỏi, vì nó cho chúng tôi cơ hội giải thích.

Nếu bạn tò mò, chúng tôi sẽ cho bạn xem chiếc máy và hồ sơ tiệt trùng.

Nhiều người bệnh nói rằng lời giải thích làm họ an tâm. Quy trình này nằm ngoài tầm mắt, nên muốn biết là điều tự nhiên.

Việc tiệt trùng được làm thế nào tại phòng khám của chúng tôi ở Busan?

Phòng xử lý dụng cụ được giữ tách riêng khỏi phòng điều trị.

Công việc di chuyển theo một hướng, từ phía bẩn sang phía sạch. Giữ cho hai phía không lẫn vào nhau chính là lý do tồn tại của phòng đó.

Việc rửa được làm bằng máy thay vì bằng tay, và mỗi túi dụng cụ đều ghi ngày cùng tên người đã chuẩn bị.

Máy tự lưu hồ sơ của nó, và việc bảo dưỡng được hẹn vào một ngày cố định.

• Phòng xử lý tách riêng khỏi khu điều trị
• Di chuyển theo một hướng, từ bẩn sang sạch
• Việc rửa được làm bằng máy
• Ngày và tên nhân viên trên mọi túi dụng cụ
• Kết quả nuôi cấy kiểm tra được lưu lại thành hồ sơ

Nuôi cấy kiểm tra bằng bào tử được chạy theo khoảng cách thời gian định trước, và những hồ sơ đó được thu lại và lưu giữ.

Chúng tôi giữ đủ số tay khoan để thay chúng giữa các người bệnh.

Đường nước được xả vào mỗi buổi sáng và ống dẫn được làm sạch theo định kỳ.

Nhân viên được đào tạo thường xuyên, vì biết một quy trình và nắm nó trong tay là hai việc khác nhau.

Đồng nghiệp mới làm việc cùng một người khác trong một thời gian cho đến khi thạo việc. Hồ sơ xử lý dụng cụ được thu lại và xem lại mỗi tháng.

Nếu thiếu một ngày, chúng tôi xem lại lý do vì sao. Dựng được nếp ghi chép đó, xét cho cùng, là chỗ mà sự tin tưởng dựa vào.

Chúng tôi ở gần Ga Seomyeon, nên ghé qua xem rất dễ. Bạn cứ hỏi bất cứ điều gì, và chúng tôi sẽ cho bạn xem.

Những câu hỏi thường gặp

Khử khuẩn và tiệt trùng có phải là một việc không?

Chúng khác nhau. Tiệt trùng diệt cả bào tử, còn khử khuẩn chỉ làm giảm số lượng vi khuẩn.

Luộc dụng cụ trong nước sôi có đủ không?

Không. Bào tử sống sót được trong nước đang sôi.

Tay khoan có được thay cho từng người bệnh không?

Có, và đó chính là lý do một phòng khám phải sở hữu nhiều cái.

Ở Busan tôi có thể hỏi về việc tiệt trùng bằng tiếng Việt không?

Được, chúng tôi có phiên dịch tiếng Việt 1:1 từ buổi tư vấn đầu tiên cho đến khi kết thúc điều trị. Chúng tôi ở gần Cửa số 2 Ga Seomyeon, đi bộ năm phút, đối diện Lotte Hotel Busan, và bạn có thể gọi 010-8555-2854 (từ nước ngoài là +82-10-8555-2854).

Nguồn tham khảo

• Cổng thông tin sức khỏe quốc gia KDCA, "Rửa tay" — cách rửa tay và thời gian rửa
• Dental News, "Điều trị nha khoa an toàn bắt đầu từ kiểm soát nhiễm khuẩn" — kiểm soát nhiễm khuẩn trong toàn phòng khám
• Dental News, "Bạn có biết lớp của nồi hấp tiệt trùng nhà mình không?" — các lớp máy tiệt trùng và cách xếp buồng máy
• Dental News, "Hãy chăm sóc đường nước ghế nha khoa" — vì sao đường nước ghế nha khoa cần được quản lý